Olimpiada Wiedzy o Kulturze Popularnej

(dawna Olimpiada Tolkienowska)

„Dobrą baśń wyróżnia to, że oferuje ona swemu słuchaczowi nie tylko niezwykły świat lub fantastyczne i straszne wydarzenia, ale i nade wszystko owo zatrzymanie oddechu, gdy nadchodzi „zwrot” akcji, owo gwałtowne bicie serca i uniesienie, łzy niemal.”

J.R.R. Tolkien, Drzewo i liść.

Zachęceni ogromnym sukcesem: Bydgoskiej Olimpiady Tolkienowskiej (2002/2003), I Wojewódzkiej Olimpiady Tolkienowskiej (2003/2004), Olimpiady Tolkienowskiej Polski Północno-Zachodniej (2004/2005) oraz I i II edycji ogólnopolskiej Olimpiady Wiedzy o Kulturze Popularnej (2007/2008 i 2008/2009) proponujemy Państwu udział w kolejnej edycji konkursu.

Patronat naukowy nad imprezą objął Instytut Filologii Polskiej Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu. Opiekunem naukowym od trzech lat jest doktor Rafał Kochanowicz.

1. Cele Olimpiady:

• propagowanie wśród młodzieży różnych odmian kultury popularnej
• zderzanie kultury popularnej z kulturą wysoką
• rozpowszechnianie wśród młodzieży zainteresowania naukami humanistycznymi
• rozwijanie umiejętności językowych i literackich
• rozwijanie wyobraźni i twórczego myślenia
• zapoznanie się z kulturą anglosaską, celtycką i nordycką (germańską)
• rozwijanie umiejętności tworzenia tekstów literackich w języku angielskim

2. Zasady:

a)      W konkursie mogą wziąć udział uczniowie szkół średnich, technicznych oraz zawodowych.

b)      Konkurs ma formę dwuetapową.

Etap I – napisanie pracy na jeden z podanych tematów( maksymalna długość nieprzekraczająca 8 - 10 stron formatu A4, czcionka standardowa Times New Roman, wielkość 12 punktów, marginesy prawy i lewy 2,5 cm, strona tytułowa i bibliografia wliczane są w ilość stron; prace należy opatrzyć imieniem i nazwiskiem, adresem domowym oraz numerem szkoły; mile widziany adres e-mail.):

Praca przygotowywana przez ucznia ma być interpretacją wybranych tekstów spośród wskazanych w bibliografii danego tematu oraz realizować wybrane zagadnienia określane w podanym pod tematem zestawie (minimalnie 3 zagadnienia). Piszący powinien odwołać się do wybranych opracowań i odnotować ten fakt w przypisach i bibliografii.

Tematy III edycji ogólnopolskiej

Olimpiady Wiedzy o Kulturze Popularnej:

Temat 1.

Drohobycz, Lipce, Nawłoć, czy może Złotopolice, Brzeziny

i Wilkowyje? Dawny i współczesny obraz prowincji w tekstach kultury.

Zagadnienia:

·         Topografia prowincji

·         Sposoby kreacji przestrzeni (idealizacja, mityzacja itd.) i ich funkcje

·         Ludzie w przestrzeni

·         Zależność pomiędzy przestrzenią a człowiekiem

·         Antyurbanizm

·         Stosunki międzyludzkie (hierarchia, rodzina, instytucje)

·         Historia a prowincja

·         Jak się opowiada o prowincji? (narracja, gatunki)

·         Alegorie, symbole, mity a prowincja

·         Prowincja jako miejsce magiczne

Literatura podmiotu:

·         Gombrowicz W. – Ferdydurke inne dzieła

·         Kochanowski J. – Pieśń świętojańska o sobótce

·         Mickiewicz A. – Pan Tadeusz

·         Nałkowska Z. – Granica

·         Reymont S. W. – Chłopi

·         Schulz B. – Opowiadania

·         Słowacki J. – Balladyna

·         Wyspiański S. – Wesele

·         Żeromski S. – Przedwiośnie

·         Barokowa poezja bukoliczna ...itd.

·         Oraz:

·         Ranczo, Złotopolscy, Plebania, M jak miłość, Noce i dnie i inne seriale o prowincji

Literatura przedmiotu:

·         Obowiązkowo opracowania wybranych lektur

·         Oraz:

·         Buczyńska – Garewicz H., Miejsca, strony, okolice. Przyczynek do fenomenologii przestrzeni, Kraków 2006.

·         Czas przestrzeni, red. K. Wilkoszewska, Kraków 2009.

·         Eliade M., Sacrum i profanum, Warszawa 1999.

·         Głowiński M., Mity przebrane, Kraków 1994.

·         Jarzębscy T. i J., Uwagi o semantyce przestrzeni i czasu w prozie Brunona Schutza, w: Studia o prozie Brunona Schulza, red. K. Czaplowa, Katowice: Uniwersytet Śląski, 1976.

·         Nowicki P., Co to jest telenowela?, Warszawa 2006.

·         Przestrzeń ogrodu, przestrzeń kultury, red. G. Gazda, M. Gołąb, Kraków 2008.

·         Przestrzeń, filozofia i architektura. Osiem rozmów o poznawaniu, produkowaniu i konsumowaniu przestrzeni, red. E. Rewers, Poznań 1999.

·         Słownik literatury polskiej XX w., red. A. Brodzka, M. Puchalska, M. Semczuk, A. Sobolewska, E. Szary –Matywiecka, Wrocław 1992.

·         Słownik literatury popularnej, red. T. Żabski, Wrocław 1997.

·         Słownik literatury XIXw., red. J. Bachórz, A. Kowalczykowa, Wrocław 1991.

·         Zaleski F., Echa idylli, Kraków 2007.

Temat 2.

Koszmar minionego lata, czego nowego spodziewać się po kolejnym filmie w konwencji horroru?

Zagadnienia:

·         Horror – rozwój gatunku

·         Ewolucja konwencji

·         Model klasycznego horroru

·         Kategorie estetyczne (makabra, groteska, komizm) i ich funkcje

·         Rozbrat miedzy strachem o okrucieństwem

·         Horror a tradycja kulturowa (średniowiecze, romantyzm, modernizm)

·         Horror - między powieścią a filmem

Literatura podmiotu:

·         Wybrane powieści i filmy w konwencji horroru

Literatura przedmiotu:

·         Caillois R., W sercu fantastyki, Gdańsk 2005.

·         Carroll N., Filozofia horroru, Gdańsk 2004.

·         Eco E., Sztuka i piękno w średniowieczu, Kraków 1994.

·         Gemra, Od gotycyzmu do horroru, Wrocław 2008.

·         Janion M., Wampir. Biografia symboliczna, Gdańsk 2002.

·         King S., Danse macabre, Warszawa 2009.

·         Le Goff J., Świat średniowieczne wyobraźni, Warszawa 1997.

·         Leksykon fantastyki, red. A. Z. Makowiecki, Warszawa 2009.

·         Pastoureau M., Średniowieczna gra symboli, Warszawa 2006.

·         Wokół gotycyzmów, red. G. Gazda, A. Izdebska, J. Płuciennik, Kraków 2002.

Temat 3.

Krótka historia istot metafizycznych, czyli jak duchy z „Dziadów” przenikły do Harry’ego Pottera?

Zagadnienia:

·         Sposoby kreacji duchów

·         Typologia duchów

·         Funkcje duchów

·         Relacje miedzy istotami metafizycznymi i światem rzeczywistym

·         Geneza duchów i ich związek z ideą tekstu

·         Gatunki literackie wykorzystujące omawiany motyw

Literatura podmiotu:

·         E. Bronte, Wichrowe wzgórza

·         Ballady romantyczne

·         Dramat romantyczny, modernistyczny

·         Poezje i ballady Leśmiana

·         Powieść gotycka

·         Szekspir, wybrane dramaty

·         Twórczość Witkacego

·         Wybrane utwory Borgesa, Marqueza, Allende… itp.

·         Wybrana twórczość E. A. Poe`go

Literatura przedmiotu:

·         Anioł w literaturze i kulturze, red. J. Ługowska, J. Skawiński, Wrocław 2004

·         Anioł w literaturze i kulturze, t. II, red. J. Ługowska, Wrocław 2005

·         Anioł w literaturze o kulturze, t. III, red. J. Ługowska, Wrocław 2006

·         Eco U., Sztuka i piękno w średniowieczu, Kraków 1994

·         Gemra, Od gotycyzmu do horroru, Wrocław 2008

·         Janion M., Wampir. Biografia symboliczna, Gdańsk 2002

·         Le Goff J., Świat średniowieczne wyobraźni, Warszawa 1997

·         Leksykon fantastyki, red. A. Z. Makowiecki, Warszawa 2009

·         Ławski J., Bo na tym świecie Śmierć, Gdańsk 2008

·         Oniryczne tematy i konwencje w literaturze polskiej XX w., red. I. Gatzel, J. Smulski, A. Sobolewska

·         Pastoureau M., Średniowieczna gra symboli, Warszawa 2006

·         Pindel T., Zjawy, Szaleństwo, Śmierć, Karków 2004 R. Caillois, W sercu fantastyki, Gdańsk 2005

·         Wokół gotycyzmów, red. G. Gazda, A. Izdebska, J. Płuciennik, Kraków 2002

Temat 4.

Kryminał i jego konwencje w literaturze nie tylko popularnej

Zagadnienia:

·         Tło obyczajowe i jego funkcje

·         Postać detektywa a jego sposób prowadzenia śledztwa

·         Wykorzystywanie konwencji kryminału w literaturze – funkcja

·         Zależności miedzy przestrzenią a tokiem narracji

·         Geneza i ewolucja gatunku

·         Gra z kulturą

Literatura podmiotu:

·         Kryminały wybranych twórców (Rankin, Graham, Krajewski, Czubaj, Lippman, Larsson, Grimes, Gimenes – Bartlett, Mankell, Joe Aleks, Donna Leon, Pearl)

·         Dostojewski F., Zbrodnia i kara

·         Eco U., Imię róży

·         Libera, Madame

·         McEvan, Pokuta

·         Szekspir - wybrane dramaty

·         Wybrane ballady romantyczne i nie tylko…

Literatura przedmiotu:

·         Opracowania lektur

·         Wszelkie teksty naukowe dotyczące kryminału

·         Ponadto:

·         Czytanie Szekspira. Interpretacje, red. J. Fabiszak, M. Gibińska, E. Nawrocka, Gdańsk2004.

·         M. Grzegorzewska, Scena we krwi. Szekspira tragedia zemsty, Kraków 2006.

·         Cz. Jastrzębiec- Kozłowski, Wstęp do Zbrodni i kary, Wrocław 1987.

·         H. Zbierski, William Shakespeare, Warszawa 1988.

Etap II – polega na rozmowie z komisją naukowców, swoistej obronie swojej pracy z etapu I; rozmowa trwa około 15 minut i wymaga od uczestnika znajomości swojej pracy, zagadnień w niej omawianych, wykorzystanej literatury podmiotu i przedmiotu. Uczestnik odpowiada na pytania zadawane przez komisję.

Etap odbędzie się w Bydgoszczy. Organizatorzy zapewniają wyżywienie; opłata za

nocleg i przejazd do miejsca konkursu spoczywa na uczestnikach.

Ceny i miejsca noclegów zostaną podane do informacji finalistów miesiąc wcześniej.

Miejsca przyznawane będę według ilości punktów zdobytych w etapie II. Dla zwycięzców przewidziano atrakcyjne nagrody pieniężne.

Organizatorzy zastrzegają sobie prawo do zmiany regulaminu. Decyzje podjęte przez organizatorów nie podlegają negocjacji.

a)      Terminy:

31 stycznia 2010 roku – ostateczny termin nadesłania prac (należy przysłać wydruk i płytę CD - rom) na adres organizatorów:

Zespół Szkół Ogólnokształcących nr 2

II Liceum Ogólnokształcące im. Mikołaja Kopernika

Ul. Nowodworska 13, 85-120 Bydgoszcz

Tel/fax: (052) 373 18 38

- 28 lutego 2010 – opublikowanie w Internecie listy osób, które mają przystąpić do etapu II

- marzec/ kwiecień 2010 – etap II – rozmowa i prezentacja; wręczenie nagród

- 12 maja 2010 – opublikowanie w Internecie listy zwycięzców